Ozone là gì? Cơ chế khử mùi và diệt khuẩn trong không khí

Ozone là gì và máy ozone hoạt động như thế nào là vấn đề nhiều người quan tâm trước khi chọn thiết bị. Ozone có khả năng oxy hóa một số hợp chất gây mùi. Tuy nhiên, máy ozone cần được dùng trong điều kiện kiểm soát. Không nên vận hành tùy tiện tại nơi đang có người hoặc vật nuôi.

Cùng SmartClean tìm hiểu cơ chế khử mùi ozone, khả năng xử lý vi sinh và những lưu ý quan trọng khi sử dụng thiết bị.

Ozone Là Gì?

Ozone là một dạng khí có công thức hóa học O3. Mỗi phân tử gồm ba nguyên tử oxy. Đây là khí có tính phản ứng cao và kém ổn định hơn oxy thông thường.

Ozone có thể hình thành trong tự nhiên. Khí này cũng được tạo ra bằng thiết bị chuyên dụng.

Trong xử lý không khí, ozone thường được quan tâm nhờ khả năng oxy hóa. Quá trình này có thể làm thay đổi cấu trúc của một số hợp chất gây mùi.

Ozone thường được ứng dụng trong:

• Kho chứa hàng
• Khu vực rác thải
• Phòng có mùi nặng
• Nhà xưởng
• Khu chế biến thực phẩm
• Phòng không có người khi xử lý
• Một số quy trình công nghiệp có kiểm soát

Ozone trong tầng bình lưu giúp bảo vệ Trái Đất khỏi tia cực tím. Tuy nhiên, ozone ở gần mặt đất là chất gây ô nhiễm không khí.

Máy Ozone Hoạt Động Như Thế Nào?

Máy ozone tạo O3 từ oxy trong không khí. Thiết bị thường dùng phóng điện hoặc công nghệ tạo ozone chuyên dụng.

Quá trình cơ bản gồm:

• Không khí được đưa vào thiết bị
• Phân tử oxy bị tác động
• Một phần oxy chuyển thành ozone
• Ozone được đưa vào khu vực xử lý
• Ozone phản ứng với một số hợp chất trong không gian

Ozone có tính oxy hóa mạnh. Vì vậy, khí này có thể phản ứng với một số phân tử gây mùi.

Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• Nồng độ ozone
• Thời gian tiếp xúc
• Diện tích phòng
• Nhiệt độ
• Độ ẩm
• Loại mùi
• Mức thông gió
• Vị trí đặt thiết bị

Không nên chỉ chọn máy dựa trên công suất lớn. Thiết bị cần phù hợp với thể tích phòng và mục đích xử lý.

Cơ Chế Khử Mùi Ozone

Khử mùi ozone không giống việc dùng nước hoa phòng. Hương thơm chủ yếu che phủ mùi trong thời gian ngắn. Ozone hướng đến phản ứng với một số hợp chất gây mùi.

Khi ozone tiếp xúc với phân tử phù hợp, quá trình oxy hóa có thể xảy ra. Cấu trúc của phân tử gây mùi có thể thay đổi. Nhờ đó, cường độ mùi có thể giảm.

Máy ozone thường được cân nhắc với:

• Mùi khói thuốc
• Mùi thực phẩm
• Mùi dầu mỡ
• Mùi ẩm
• Mùi rác hữu cơ
• Mùi động vật
• Mùi tồn dư trong phòng kín
• Một số mùi khó xử lý bằng vệ sinh thông thường

Tuy nhiên, ozone không phản ứng hiệu quả như nhau với mọi chất. EPA cho biết ozone ở mức không vượt giới hạn sức khỏe thường có ít khả năng loại bỏ phần lớn chất ô nhiễm trong nhà. Muốn phản ứng nhanh hơn có thể cần nồng độ cao hơn. Mức này lại tiềm ẩn rủi ro cho sức khỏe.

Vì vậy, không nên quảng cáo máy ozone như giải pháp xử lý mọi loại mùi. Doanh nghiệp cần xác định nguồn mùi trước.

Ozone Có Diệt Khuẩn Trong Không Khí Không?

Ozone có thể bất hoạt một số vi sinh vật trong điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào nồng độ, thời gian tiếp xúc và môi trường xử lý.

Nồng độ ozone đủ cao có thể được sử dụng trong một số quy trình công nghiệp. Quá trình phải diễn ra trong điều kiện kiểm soát. Con người và vật nuôi cần được ngăn phơi nhiễm.

Vì vậy, cụm từ “diệt khuẩn không khí” cần được hiểu cẩn trọng:

• Không phải mọi máy ozone đều có hiệu quả giống nhau
• Không nên dùng ozone nồng độ cao khi phòng có người
• Cần đủ thời gian tiếp xúc
• Cần tính đúng thể tích không gian
• Phòng cần được thông gió sau xử lý
• Không nên dùng mùi ozone để đánh giá mức an toàn

Ozone không nên được xem là phương pháp thay thế hoàn toàn cho vệ sinh. Khí này cũng không thay thế thông gió, lọc khí hoặc kiểm soát nguồn ô nhiễm.

Máy Ozone Có An Toàn Không?

Máy ozone chỉ an toàn khi được sử dụng đúng quy trình. Ozone có thể gây kích ứng đường hô hấp. NIOSH cũng xác định đường hô hấp là cơ quan chịu ảnh hưởng chính khi tiếp xúc với ozone.

CARB khuyến cáo không dùng máy tạo ozone tại nơi ở. Ngoại lệ là một số mục đích công nghiệp được phê duyệt. Khi đó, việc phơi nhiễm phải được kiểm soát.

Các rủi ro có thể gặp gồm:

• Kích ứng mắt
• Khó chịu ở mũi và họng
• Ho
• Cảm giác tức ngực
• Khó thở
• Kích ứng đường hô hấp
• Làm nặng thêm triệu chứng ở người nhạy cảm

Do đó, không nên vận hành máy ozone khi trong phòng có:

• Nhân viên
• Khách hàng
• Trẻ nhỏ
• Người lớn tuổi
• Người có bệnh hô hấp
• Vật nuôi
• Cây trồng nhạy cảm

Quy Trình Sử Dụng Máy Ozone Cơ Bản

Máy ozone cần được vận hành theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Với thiết bị công nghiệp, nên có đơn vị kỹ thuật tư vấn.

Quy trình cơ bản gồm các bước sau.

Bước 1: Xác Định Nguồn Mùi

Trước khi dùng máy, cần kiểm tra nguồn phát sinh.

Các vị trí thường gặp gồm:

• Thùng rác
• Đường cống
• Thảm
• Rèm
• Điều hòa
• Khu vực ẩm
• Thực phẩm hỏng
• Xác động vật
• Bề mặt bám mùi

Nếu nguồn mùi chưa được loại bỏ, mùi có thể quay lại sau xử lý.

Bước 2: Làm Sạch Không Gian

Ozone không thay thế việc vệ sinh. Hãy loại bỏ rác, chất bẩn và nguồn hữu cơ trước.

Cần thực hiện:

• Thu gom rác
• Làm sạch bề mặt
• Loại bỏ thực phẩm hỏng
• Xử lý nguồn ẩm
• Kiểm tra hệ thống thoát nước
• Làm sạch khu vực phát sinh mùi

Bước 3: Đưa Người Và Vật Nuôi Ra Ngoài

Không vận hành máy ozone công suất cao khi phòng đang có người. Cửa phòng cần được kiểm soát trong suốt thời gian xử lý.

Nên có biển cảnh báo rõ ràng. Nhân viên không được tự ý vào phòng khi máy đang chạy.

Bước 4: Cài Đặt Đúng Thời Gian

Thời gian chạy máy phụ thuộc vào:

• Công suất máy
• Thể tích phòng
• Loại mùi
• Mức độ mùi
• Độ kín của phòng
• Hướng dẫn của nhà sản xuất

Không nên tự ý tăng thời gian để “khử mùi mạnh hơn”. Việc dùng quá mức có thể làm tăng rủi ro.

Bước 5: Thông Gió Trước Khi Vào Lại

Sau khi máy dừng, cần chờ đủ thời gian và thông gió kỹ. Quy định của CARB yêu cầu hướng dẫn cho một số thiết bị phải khuyến nghị thông gió không gian kín ít nhất một giờ trước khi sử dụng lại. Tuy nhiên, thời gian thực tế cần tuân theo thiết bị và quy trình chuyên môn.

Nên thực hiện:

• Mở cửa
• Bật quạt hút
• Tăng cấp khí tươi
• Không vào phòng ngay
• Kiểm tra theo hướng dẫn kỹ thuật
• Chỉ sử dụng lại khi đã bảo đảm an toàn

Khi Nào Nên Dùng Máy Ozone?

Máy ozone phù hợp hơn với các ca xử lý theo phiên. Không gian cần được kiểm soát và không có người trong quá trình vận hành.

Có thể cân nhắc máy ozone khi:

• Mùi nặng tồn tại trong phòng kín
• Mùi khói thuốc bám lâu
• Kho hàng có mùi hữu cơ
• Khu vực rác có mùi mạnh
• Phòng cần xử lý giữa hai ca sử dụng
• Không gian có thể cách ly hoàn toàn
• Có nhân sự kỹ thuật kiểm soát quy trình

Máy ozone không phù hợp khi:

• Phòng luôn có người
• Không thể cách ly khu vực
• Không có điều kiện thông gió
• Không biết rõ công suất máy
• Không xác định được nguồn mùi
• Người dùng không được hướng dẫn
• Cần vận hành liên tục trong giờ làm việc

Với không gian có người thường xuyên, nên cân nhắc công nghệ khác. Thiết bị lọc khí hoặc khử mùi phù hợp có thể an toàn hơn.

Cách Chọn Máy Ozone Phù Hợp

Chọn máy ozone cần dựa trên nhu cầu thực tế. Không nên chỉ chọn sản phẩm có công suất cao.

Các tiêu chí cần xem xét gồm:

• Thể tích phòng
• Mục đích xử lý
• Loại mùi
• Thời gian có thể cách ly
• Khả năng thông gió
• Chế độ hẹn giờ
• Thông số đầu ra ozone
• Hướng dẫn an toàn
• Nguồn gốc thiết bị
• Dịch vụ bảo trì

Với doanh nghiệp, nên có quy trình vận hành bằng văn bản. Người phụ trách cần được hướng dẫn trước khi dùng.

SmartClean hiện có nhóm máy ozone dành cho các nhu cầu xử lý mùi và khử khuẩn theo phiên. Thiết bị cần được lựa chọn theo công suất và điều kiện sử dụng.

Kết Luận

Ozone là gì cần được hiểu đúng trước khi dùng thiết bị. O3 là khí có tính phản ứng cao. Khí này có thể oxy hóa một số hợp chất gây mùi.

Ozone cũng có khả năng xử lý vi sinh trong điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, nồng độ cần thiết có thể không an toàn cho con người. Vì vậy, máy ozone công suất cao chỉ nên dùng theo quy trình kiểm soát.

Không vận hành máy trong phòng có người hoặc vật nuôi. Sau xử lý, không gian cần được thông gió kỹ.

Nếu bạn cần máy ozone cho kho, nhà xưởng hoặc khu vực có mùi nặng, hãy liên hệ SmartClean. Đội ngũ sẽ tư vấn thiết bị theo thể tích và mục đích sử dụng.

Câu Hỏi Thường Gặp

Ozone là gì?

Ozone là khí có công thức O3. Mỗi phân tử gồm ba nguyên tử oxy. Khí này có tính phản ứng cao và có thể tham gia quá trình oxy hóa.

Máy ozone có khử được mùi không?

Máy ozone có thể hỗ trợ giảm một số mùi trong điều kiện phù hợp. Hiệu quả phụ thuộc vào loại mùi, nồng độ, thời gian và thể tích phòng.

Ozone có diệt khuẩn không?

Ozone có thể bất hoạt một số vi sinh vật ở nồng độ và thời gian phù hợp. Quá trình cần được kiểm soát và không để con người phơi nhiễm.

Có được dùng máy ozone khi phòng có người không?

Không nên dùng máy ozone công suất cao khi phòng có người hoặc vật nuôi. CARB khuyến cáo tránh dùng máy tạo ozone tại nơi ở và không gian có người.

Sau khi chạy máy ozone bao lâu thì được vào phòng?

Thời gian phụ thuộc vào công suất, nồng độ, diện tích và mức thông gió. Cần tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất và quy trình kỹ thuật.

Máy ozone có thay thế việc vệ sinh không?

Không. Trước khi chạy máy, cần loại bỏ nguồn mùi và vệ sinh bề mặt. Ozone chỉ là một phần trong quy trình xử lý.

Xem thêm 

Vì sao nhà vệ sinh sạch vẫn có mùi hôi? Nguyên nhân và cách xử lý triệt để

Ozone là gì? Cơ chế khử mùi và diệt khuẩn trong không khí