Đã lắp máy khử mùi nhưng không gian vẫn có mùi: 7 nguyên nhân cần kiểm tra

Máy khử mùi không hiệu quả chưa chắc đồng nghĩa thiết bị bị hỏng hoặc công nghệ không tốt. Trong nhiều trường hợp, mùi vẫn tồn tại vì nguồn phát sinh chưa được xử lý, máy được chọn chỉ theo diện tích, vị trí lắp đặt không phù hợp hoặc lịch vận hành không trùng với thời điểm tải mùi tăng cao.

Do đó, doanh nghiệp không nên vội thay máy hoặc bổ sung thêm thiết bị ngay khi chưa xác định rõ nguyên nhân.  Muốn cải thiện hiệu quả ổn định, cần kiểm tra đồng thời nguồn mùi, bề mặt, luồng khí, cấu hình máy và quy trình vận hành.

Vì Sao Máy Khử Mùi Vẫn Không Hết Mùi?

Hiệu quả của một hệ thống khử mùi không chỉ phụ thuộc vào bản thân thiết bị.

Một không gian thực tế có thể đồng thời chịu tác động bởi:

• Nguồn mùi phát sinh liên tục
• Bề mặt đã thấm mùi
• Độ ẩm cao
• Cống và đường thoát
• Điều hòa
• Quạt hút
• Cửa ra vào
• Lưu lượng người
• Thời gian hoạt động
• Vị trí lắp máy

Nếu chỉ nhìn vào một yếu tố, doanh nghiệp dễ đưa ra quyết định sai.

Theo nguyên tắc cải thiện chất lượng không khí trong nhà của EPA, kiểm soát nguồn phát sinh thường là bước quan trọng đầu tiên. Thông gió và thiết bị làm sạch không khí là những lớp hỗ trợ tiếp theo.

Vì vậy, máy khử mùi không nên được coi là giải pháp thay thế cho việc xử lý cống, làm sạch bề mặt, thu gom rác hoặc khắc phục độ ẩm.

1. Nguồn Mùi Vẫn Liên Tục Phát Sinh

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khiến máy khử mùi không đạt hiệu quả như mong đợi.

Nguồn mùi có thể đến từ:

• Cống thoát sàn
• Thùng rác
• Bể tách mỡ
• Khăn và đồ vải ẩm
• Mồ hôi
• Khói thuốc
• Dầu mỡ
• Thực phẩm
• Vật liệu mới
• Nước tiểu
• Khu vực có nấm mốc
• Chất thải hữu cơ

Nếu nguồn mùi tiếp tục phát sinh trong suốt thời gian hoạt động, thiết bị phải liên tục xử lý một lượng mùi mới.

Ví dụ, một máy đặt trong nhà vệ sinh có thể làm giảm mùi trong không khí. Tuy nhiên, nếu bẫy nước bị khô hoặc đường thoát có điểm rò, mùi từ cống vẫn tiếp tục đi vào phòng.

Tương tự, máy đặt cạnh khu tập kết khăn không thể thay thế việc thu gom khăn ẩm và vệ sinh thùng chứa.

Đội ngũ Nên Kiểm Tra

• Mùi tập trung mạnh nhất ở đâu?
• Mùi có bám rõ trên một bề mặt không?
• Mùi xuất hiện ngay cả khi chưa có người sử dụng không?
• Mùi tăng khi cống xả nước không?
• Có nước đọng, rác hoặc đồ ẩm không?
• Nguồn mùi có được xử lý trước khi bật máy không?
• Mùi phát sinh liên tục hay chỉ theo từng thời điểm?

Nếu đứng sát một chiếc ghế, tấm thảm, thùng rác hoặc miệng cống và cảm nhận mùi rõ hơn, nên xử lý chính vị trí đó trước.

Một thiết bị đặt trên tường không thể thay thế việc làm sạch bề mặt đang giữ và phát tán mùi.

2. Công Nghệ Không Phù Hợp Với Loại Vấn Đề

Không phải thiết bị làm sạch không khí nào cũng phục vụ cùng một mục tiêu.

Một số thiết bị tập trung vào:

• Lọc bụi
• Giữ hạt trong màng lọc
• Xử lý mùi
• Hấp phụ khí
• Hỗ trợ kiểm soát VOC
• Xử lý vi sinh
• Cấp khí tươi
• Xử lý tăng cường ngoài giờ

Nếu vấn đề chính là bụi mịn nhưng doanh nghiệp chỉ dùng thiết bị tập trung vào mùi, kết quả có thể không đáp ứng mong đợi.

Ngược lại, một máy lọc hạt có thể giảm bụi trong không khí nhưng không mặc nhiên xử lý tốt mọi loại khí hoặc mùi.

EPA lưu ý thiết bị được thiết kế để loại bỏ hạt không nhất thiết kiểm soát được các chất dạng khí và một số loại mùi. Vì vậy, cần xác định rõ chất ô nhiễm mục tiêu trước khi lựa chọn công nghệ.

Doanh Nghiệp Nên Xác Định

• Mùi hữu cơ hay mùi hóa chất?
• Mùi phát sinh từ không khí hay bề mặt?
• Có đồng thời bụi và mùi không?
• Không gian có người liên tục không?
• Cần duy trì hằng ngày hay xử lý theo phiên?
• Có yêu cầu kiểm soát VOC không?
• Vấn đề chính là mùi hay thiếu khí tươi?

Không nên nhìn thấy từ “khử mùi” trên sản phẩm rồi mặc định thiết bị phù hợp với mọi loại mùi.

3. Máy Được Chọn Chỉ Dựa Trên Diện Tích

Hai căn phòng cùng rộng 50m² có thể có nhu cầu xử lý hoàn toàn khác nhau.

Một phòng cao 2,7m sẽ có thể tích nhỏ hơn đáng kể so với không gian trần cao 5m. Nếu số người, loại mùi và khả năng thông gió cũng khác nhau, tải xử lý tiếp tục thay đổi.

Ngoài diện tích, cần xem xét:

• Chiều cao trần
• Thể tích phòng
• Loại nguồn mùi
• Cường độ mùi
• Tần suất phát sinh
• Số người sử dụng
• Số lần mở cửa
• Luồng điều hòa
• Quạt hút
• Vách ngăn
• Thời gian vận hành

Ví dụ, nhà vệ sinh, phòng rác và phòng họp có thể cùng diện tích nhưng không thể áp dụng một cấu hình giống nhau.

Nhà vệ sinh có mùi từ cống và chất thải. Phòng rác có tải hữu cơ cao. Phòng họp lại chịu tác động lớn từ mật độ người và khả năng thông gió.

Cách Kiểm Tra Nhanh

Thể tích phòng có thể được ước tính theo công thức:

Thể tích = Diện tích sàn × Chiều cao trung bình

Tuy nhiên, thể tích vẫn chỉ là dữ liệu ban đầu.

Doanh nghiệp cần ghi thêm tải mùi, thời điểm sử dụng cao nhất và điều kiện luồng khí trước khi kết luận máy đang thiếu công suất.

Nếu máy chỉ không đáp ứng vào giờ cao điểm nhưng phòng ổn định trong những thời gian khác, vấn đề có thể liên quan đến tải sử dụng thay vì thiết bị hỏng.

4. Vị Trí Đặt Máy Tạo Ra Vùng Xử Lý Không Đồng Đều

Máy khử mùi đặt sai vị trí có thể liên tục xử lý một vùng không khí nhỏ, trong khi nguồn mùi nằm ở khu vực khác.

Một số vị trí dễ làm giảm hiệu quả gồm:

• Sau vách ngăn
• Trong hốc tủ
• Sau rèm
• Dưới gầm bàn
• Sát vật cản
• Gần cửa mở liên tục
• Trong góc không có lưu thông khí
• Nơi cửa hút hoặc cửa thổi bị che
• Phía sau đồ nội thất lớn

EPA lưu ý thiết bị làm sạch không khí cần có đường hút và thổi thông thoáng. Tường, đồ nội thất và vật cản có thể làm giảm khả năng luân chuyển không khí qua máy.

Cần Kiểm Tra Điều Gì?

• Cửa hút có bị che không?
• Cửa thổi có hướng vào tường không?
• Máy có nằm sau một vách ngăn không?
• Nguồn mùi nằm cách máy bao xa?
• Điều hòa có đẩy mùi ra khỏi vùng xử lý không?
• Cửa ra vào có liên tục kéo không khí sang khu khác không?
• Không gian có nhiều phòng đóng cửa không?

Một máy đặt ở hành lang không dễ xử lý đồng đều các phòng luôn đóng cửa.

Tương tự, thiết bị đặt giữa phòng chưa chắc là tốt nhất nếu nguồn mùi liên tục phát sinh tại cống hoặc khu rác ở một góc riêng.

Nên Điều Chỉnh Thế Nào?

Chỉ thay đổi một yếu tố trong mỗi lần thử.

Ví dụ:

1. Giữ nguyên công suất.
2. Thay đổi vị trí.
3. Theo dõi trong một chu kỳ hoạt động.
4. Ghi nhận mức mùi.
5. Sau đó mới điều chỉnh lịch chạy hoặc mức vận hành.

Nếu đồng thời di chuyển máy, tăng công suất và thay đổi quạt hút, doanh nghiệp sẽ khó biết yếu tố nào tạo ra cải thiện.

5. Lịch Chạy Máy Không Trùng Với Thời Điểm Mùi Tăng

Một máy có công suất phù hợp nhưng chạy sai thời điểm vẫn có thể khiến khách hàng cảm nhận mùi.

Ví dụ:

• Nhà hàng tăng mùi vào giờ phục vụ
• Phòng gym tăng mùi vào buổi tối
• Phòng họp bí sau một phiên đông người
• Nhà vệ sinh tăng tải vào giờ nghỉ
• Khu rác nặng mùi sau khi tập kết
• Khách sạn cần xử lý phòng giữa hai lượt khách

Nếu thiết bị chỉ chạy mạnh sau giờ cao điểm, người sử dụng vẫn tiếp xúc với mùi trong thời gian hoạt động.

Ngược lại, để máy chạy liên tục ở mức cao khi không có nguồn mùi có thể làm tăng chi phí và khiến thiết bị nhanh đến kỳ bảo trì.

Lịch Vận Hành Nên Bám Theo

• Giờ mở cửa
• Lưu lượng người
• Lịch thu gom rác
• Lịch vệ sinh
• Thời gian phát sinh mùi
• Thời gian đóng cửa
• Yêu cầu của từng công nghệ
• Hướng dẫn của nhà sản xuất

6. Thông Gió Và Chênh Áp Đang Đưa Mùi Vào Phòng

Không phải mọi mùi cảm nhận trong phòng đều phát sinh từ chính căn phòng đó.

Mùi có thể đi vào qua:

• Cửa ra vào
• Khe kỹ thuật
• Trần
• Hệ thống hồi gió
• Cống
• Hành lang
• Pantry
• Nhà vệ sinh
• Khu rác
• Khu bếp

Quạt hút công suất lớn nhưng thiếu khí cấp bù có thể tạo áp suất thấp. Khi đó, không khí sẽ bị kéo vào từ những đường khó kiểm soát.

Dấu hiệu gợi ý gồm:

• Mùi tăng khi bật quạt hút
• Mùi chỉ xuất hiện khi điều hòa chạy
• Mùi lan từ hành lang vào phòng
• Mùi tập trung gần cửa hoặc khe kỹ thuật
• Tắt HVAC thì mùi giảm
• Nhiều phòng cùng xuất hiện một loại mùi

Facility Nên Theo Dõi

• Hướng mở của cửa
• Chênh áp giữa các khu vực
• Cửa cấp khí và cửa hồi
• Hoạt động của quạt hút
• Lượng khí cấp bù
• Thời điểm HVAC bật hoặc tắt
• Khu vực nào đang dùng chung đường gió

Nếu nguyên nhân nằm ở hệ thống thông gió, tăng công suất máy khử mùi trong phòng có thể chỉ giảm phần mùi sau khi đã đi vào.

Nguồn và đường di chuyển của mùi vẫn chưa được kiểm soát.

7. Thiết Bị Chưa Được Bảo Trì Đúng Lịch

Máy khử mùi cũng cần được kiểm tra và bảo trì theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Hiệu quả có thể giảm khi:

• Bộ lọc bẩn
• Cửa hút bị bám bụi
• Quạt giảm lưu lượng
• Cửa thổi bị che
• Module xử lý đã đến kỳ thay
• Đèn hoặc linh kiện suy giảm
• Máy hoạt động trong môi trường quá nhiều dầu mỡ
• Không vệ sinh sau thời gian dài
• Cài đặt bị thay đổi
• Thiết bị thường xuyên bị tắt nguồn

Một máy vẫn phát ra tiếng hoặc có đèn báo không đồng nghĩa toàn bộ chức năng đang hoạt động đúng.

Quy Trình Kiểm Tra Hệ Thống Khử Mùi Theo 4 Lớp

Thay vì thay máy ngay, doanh nghiệp có thể kiểm tra theo thứ tự.

Lớp 1: Xử Lý Nguồn Mùi

Bao gồm:

• Thu gom rác
• Xử lý khăn ẩm
• Kiểm tra cống
• Làm sạch dầu mỡ
• Sửa rò rỉ
• Loại bỏ vật liệu nhiễm mùi
• Xử lý nước đọng
• Kiểm soát khói thuốc

Nếu nguồn liên tục phát sinh, máy sẽ luôn phải chạy theo phần mùi mới.

Lớp 2: Xử Lý Bề Mặt

Tập trung vào:

• Ghế
• Thảm
• Tường
• Sàn
• Tủ
• Tay nắm
• Thùng chứa
• Rèm
• Đồ nội thất
• Khe khó vệ sinh

Làm sạch xong cần để bề mặt khô.

Lớp 3: Kiểm Tra Thông Gió Và Luồng Khí

Bao gồm:

• Điều hòa
• Quạt hút
• Khí cấp bù
• Cửa hồi
• Cửa ra vào
• Chênh áp
• Vách ngăn
• Vùng không khí tù đọng

Mùi cần được ngăn từ đường di chuyển, không chỉ xử lý sau khi đã lan vào phòng.

Lớp 4: Đánh Giá Lại Thiết Bị

Sau khi ba lớp trên được kiểm tra, mới đánh giá:

• Công nghệ
• Công suất
• Vị trí
• Lịch chạy
• Tình trạng bảo trì
• Số lượng thiết bị
• Khả năng nâng cấp

Không phải trường hợp nào cũng cần thay toàn bộ hệ thống.

Doanh nghiệp có thể:

• Di chuyển máy
• Điều chỉnh lịch chạy
• Bảo trì
• Thay bộ phận
• Bổ sung một máy cho vùng mới
• Chuyển máy hiện tại sang khu vực nhỏ hơn
• Dùng thiết bị khác cho một loại mùi cụ thể

Kết Luận

Máy khử mùi không hiệu quả thường không phải vấn đề của riêng thiết bị.

Nguồn mùi có thể vẫn tiếp tục phát sinh. Công nghệ có thể chưa phù hợp với loại chất ô nhiễm. Máy có thể được chọn chỉ theo diện tích, đặt sai vị trí, chạy sai thời điểm hoặc chưa được bảo trì đúng lịch.

Thông gió và chênh áp cũng có thể liên tục đưa mùi từ khu vực khác vào phòng.

Quy trình nên đi theo thứ tự:

1. Xác định nguồn mùi.
2. Xử lý bề mặt.
3. Kiểm tra thông gió và luồng khí.
4. Kiểm tra tình trạng thiết bị.
5. Đối chiếu công nghệ với loại mùi.
6. Đánh giá lại công suất và vị trí.
7. Chỉ nâng cấp hoặc bổ sung máy khi cần.

Doanh nghiệp không nhất thiết phải thay toàn bộ hệ thống ngay khi hiệu quả giảm. Trong nhiều trường hợp, điều chỉnh nguồn mùi, vị trí và lịch vận hành đã có thể tạo ra thay đổi rõ rệt.

Nếu cấu hình hiện tại không còn phù hợp với công năng hoặc quy mô mới, SmartClean có thể khảo sát và tư vấn lại giải pháp thiết bị khử mùi theo mặt bằng thực tế.

Câu Hỏi Thường Gặp

Vì sao máy khử mùi vẫn chạy nhưng phòng còn mùi?

Nguồn mùi có thể liên tục phát sinh hoặc không khí có mùi chưa đi qua vùng xử lý. Ngoài máy, cần kiểm tra cống, bề mặt, vị trí, luồng khí và lịch chạy.

Có nên mua thêm một máy khi mùi chưa giảm?

Chưa nên quyết định ngay. Nếu nguyên nhân là cống, rác, bề mặt nhiễm mùi hoặc thông gió, bổ sung máy có thể chỉ làm tăng chi phí nhưng không xử lý được nguồn.

Máy càng mạnh thì khử mùi càng tốt đúng không?

Không hoàn toàn. Công suất cần phù hợp với thể tích, tải mùi, công nghệ, luồng khí và trạng thái sử dụng. Máy quá lớn nhưng đặt sai vị trí vẫn có thể tạo vùng xử lý không đồng đều.

Đặt máy ngay sát nguồn mùi có tốt không?

Tùy nguồn và thiết kế thiết bị. Đặt gần nguồn có thể giúp không khí có mùi đi qua máy sớm hơn, nhưng hơi nước, dầu mỡ, bụi hoặc nhiệt cũng có thể làm thiết bị nhanh bẩn.

Vì sao chỉ khu vực gần máy giảm mùi?

Không gian có thể có vách ngăn, vật cản hoặc luồng khí yếu. Cần kiểm tra cửa hút, cửa thổi và khả năng phân phối không khí giữa các vùng.

Có nên để máy chạy liên tục 24 giờ?

Phải dựa trên loại thiết bị, điều kiện có người, tải mùi và hướng dẫn của nhà sản xuất. Không áp dụng một lịch chạy cho mọi công nghệ.

Thiết bị tạo ozone có dùng khi đang có người không?

EPA khuyến cáo không sử dụng thiết bị cố ý tạo ozone trong không gian đang có người. Với thiết bị xử lý tăng cường, cần tuân thủ hướng dẫn về phòng trống, kiểm soát người ra vào và thông khí sau xử lý.

Khi nào nên thay toàn bộ hệ thống khử mùi?

Có thể cân nhắc khi công nghệ không phù hợp với loại mùi, công suất không còn đáp ứng, thiết bị đã xuống cấp hoặc mặt bằng và công năng đã thay đổi đáng kể.

Xem thêm 

Vì sao nhà vệ sinh sạch vẫn có mùi hôi? Nguyên nhân và cách xử lý triệt để

Ozone là gì? Cơ chế khử mùi và diệt khuẩn trong không khí